Ustalığın ve Hayal Gücünün Camla Birleştiği An

Cam boncuk yapımı
Cam boncuk sanatçısı Selma Düzgören’le tanışmadan önce internet sitesindeki harika tasarımlarıyla tanıştım. Tasarımları o ana kadar
gördüğüm bütün tasarımlardan bambaşka, çok kendine özgüydü.

Bu tasarımlardaki bilgi birikimi, hayal gücü ve tasarım yeteneği dikkate değerdi. Yaptığı güzelim kedi tasarımlarının ilham kaynağının ise dokuz yıldır birlikte olduğu oğlu kedi Tony olduğunu öğrendikten sonra kendisiyle çok keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik.

Cam boncuk yapımı işine nasıl başladınız?

Asıl mesleğim mimarlık , Kızım Doğa’nın doğumundan sonra mimarlığa ara verdim. 18 yıl dekorasyon projelerinde, ağırlıklı olarak şantiyelerde
uygulamacı olarak çalıştım. Şantiyeci olmak çok yoğun ve zaman kavramı olmadan çalışmayı gerektiriyor. O tempoda kızım Doğa ile ilgilenemezdim, bir başkası onu büyütürdü, bu hiç istemediğim bir şeydi ve ben de ara verdim. Doğa 2 yaşına gelip oyun okuluna gitmeye başladıktan sonra kendime zaman ayırmaya başladım.

Bir dergide camla ilgili bir yazı okudum, ‘cam boncuk yapımı ve teknikleri’ ile ilgiliydi. Hemen ders almaya başladım ve inanılmaz etkilendim, Cam beni büyülemişti. Katı bir malzemeyi eritiyorsunuz, kendi hayal gücünüzle onu farklı bir boyuta taşıyorsunuz ve bazen planladığınız şeyin dışında bambaşka bir şey yaratıyorsunuz. Süprizlerle dolu yani...Bir yıl içinde sistemi evde kurarak üretime başladım.

Atölyeniz şu anda evinizde mi?

Atölyem şu anda evde. Ama hep daha büyük bir yere taşımayı hayal ediyorum.

Cam boncuk yapımını öğrendikten sonra hayatınız nasıl değişti?

Cam boncuk yapımını öğrendiğim andan itibaren, bu işin hep hayatımın bir parçası olması gerektiğine inandım. Benim için tam bana göre diyebileceğim ve vazgeçemiyeceğim bir sanat.

Cama nasıl şekil verdiğinizi bize anlatır mısınız?
Lampworking deniliyor bu tekniğe. Şalüma denen ısı kaynağı ile cama ısı veriliyor. Çalıştığınız tekniğe göre farklı tipleri mevcut. Benim
kullandığım Şalüma oksijen ve propan gazı ile çalışıyor. Oksijeni, oksijen jenaretörü ile sağlıyorum, tamamen cam boncuklar için üretilmiş bir jeneratör. Diğeri de propan gazı. İkisi birleşip şalümada yaklaşık 1200 derecelik bir ısı oluşturuyor. Bununla özel üretilmiş renkli cam çubukları eritip, ince çelik çubuklar “Mandrel”ler üzerinde şekillendiriyorum. Mandreller camın yapışmaması için özel bir malzeme ile kaplanıyor. Üretimi tamamlanmış cam boncuklar, soğuması için özel kimyasal bir tozun içine batırarak 5-6 saat bekletiliyor. Soğuduktan sonra suyun içine alınıp, mandrellerden sökülüyor.

Boncuk yapımı için malzeme teminini nasıl sağlıyorsunuz?
Kullanılan malzemelerin çoğu ithal, bunların neredeyse hiçbiri Türkiye’de üretilmiyor. Camlar İtalya’dan geliyor. Uzakdoğudan gelen camlar da var. Ben malzemelerimin küçük bir bölümünü İstanbu’da cam ocağından, büyük bölümünüde yurt dışı seyahatlerim sırasında alıyorum.

Cam boncuk yapımında mimarlık mesleğinizin faydası oluyor mu?
Mimarlık mesleğimin ana yapısı olan tasarım yeteneği, cam boncuk yapımında temel oluşturdu. Formlar, oranlar, kütle dengeleri, renk
armonileri boncuklarıma hayat veriyor, farklı ve bana özel oluyorlar.

Tasarımlarınız arasında neler var, tasarım yaparken neyi göz önünde bulunduruyorsunuz?
Ağırlıklı olarak hayvan tasarımları çalışıyorum. Kedi, uğur böcekleri,inek, domuz, kirpi, baykuş, arı gibi birçok hayvan var. Zaman zaman insan, bazen meyve ve sebzeler yapıyorum. Bu saydıklarım arasında da özellikle kediler üzerine çalışıyorum. Kedi yaparken çok mutlu
oluyorum.Yeni olarak peri bacaları yapmaya başladım. İlkbaharda Kapadokya’ya gittim ve çok etkilendim. Ardından Peri Bacaları ile ilgili farklı bir koleksiyon hazırlamaya başladım.

Sizin tasarımlarınız daha önce gördüğüm bütün cam boncuk tasarımlarından çok daha farklı ve çeşitli. Sizce tasarımlarınızın en önemli özelliği nedir?

Tasarımlarımın en büyük özelliği el yapımı ve her ürünün bir tane olduğudur. Cam kopya edilemiyor, sadece benzeri yapılabiliyor. Bu da ona ayrı bir değer katıyor.

Tasarım yaparken yalnızca gönlünüzden geçen ve size ilham veren şeyleri mi yapıyorsunuz, yoksa müşterilerinizın de sizi yönlendirdiği oluyor mu?
Zaman zaman yönlendirme, özel istekler oluyor. Bazen hiç çalışmadığım şeyler isteniyor. Geçenlerde köpek balığı istendi, köpek balığı kolye yaptım. Şu anda özel sipariş, bir kol düğmesi üzerinde çalışıyorum. Benim cam tasarımım kol düğmesi aparatı ile birleşti çok güzel bir ürün çıktı özel ve tek. Düşünmediğim istekler geliyor, eğer tarzıma uygun bir şeyler üretebileceksem deniyorum. Özel davetler için tasarladığım şeyler oluyor, bu ürünlerim davete gelen kişilere dağıtılıyor.

Size göre cam boncuğu diğer hobi türlerinden ayıran herhangi bir özellik var mı?
Cam boncuk sanatı sanıyorum, güzel sanatların içerisinde farklı olanı. Ben fırsat buldukça güzel sanatların birçok alanıyla ilgilendim ve
üretim yaptım; ama cam sanatı çok farklı. Cam, malzeme olarak çok daha özel geliyor bana. Sihirli gibi ve benim için şu anda bir tutku. Sürekli cam ile yapabileceğim şeyler tasarlıyorum ve bunları yapmaya çalışıyorum ve her yeni tasarım beni çok heyecanlandırıyor.

İnternet sitenizde online satış olmaması dikkatimi çekti. Yaptığınız boncukları hangi mağazalar aracılığıyla satıyorsunuz?
Galatasaray’da bulunan Arkeopera’da, Anadolu Yakası Selamiçeşme’de sadece özel takı tasarımları olan atölye Maya’da ve Kalamış’ta bulunan Sarman Kitapçı’da ve Cam Ocağı Vakfı’nda boncuklarım bulunuyor.
Cam kedi =)
Sitenizin girişinde ve alt menüde hep kedi boncukları kullanmışsınız. Hakkınızda hiç bir şey bilmeyen biri dahi, sitenize girer girmez kedileri çok sevdiğinizi anlar. Kedileri bu kadar sevmenizin nedeni nedir?

Kedilerin çok özel varlıklar olduğunu düşünüyorum, tam keşfedilemeyen, kişilikli ve en temiz canlılar.

Boncuk yapımıyla ilgili hedefleriniz nelerdir? Sürekli öğrenme ve etkinliğin kendinizi geliştirmek için önemli olduğuna inanıyor musunuz?

Hayvan tasarımlarını geliştireceğim, temel çizgim bu, kediler hep olacak. Karikatürize insanlara devam etmek istiyorum. Kullandığım
teknikleri geliştirmek için özel etkinliklere katılıyorum ve dünyada bu konudaki organizasyonlarla irtibata geçerek eğitim alıyorum. Ağustos ayında Amerika’ya gidiyorum, orada üyesi olduğum International Society of Glass Beadmakers’ın (Uluslararası Cam Boncuk Sanatçıları Topluluğu) düzenlediği organizasyonda cam sanatçıları ile birlikte konferans ve seminerlere katılacağım, Sonrasında Türkiye’de verdiğim özel ders eğitimini geliştirmeyi ve Cam Ocağı’nda ders vermeyi düşünüyorum. Kadın derneklerinin bir takım projeleri var, onlar eğitmenlik teklif ettiler. Onlarla ilgili bir takım gelişmeler olursa, bu derneklerde eğitim vereceğim. Atölyeyi önümüzdeki yıl daha büyük bir yere taşımak da planlarımın arasında.

Türkiye’de cam boncuk işlemeciliğinin yaygınlığı nedir?
Profesyonel olarak çalışan sadece Cam Ocağı var. Onun dışında küçük atölyeler sözkonusu. Tam sayısını bilmiyorum ama geleneksel
tekniğin dışında Lampworking çok yeni bir teknik.

Çok kendine özgü bir cam boncuk sanatçısı olarak sizce cam boncuk tasarlamayı öğrenmek isteyen biri nasıl başlayabilir?

Öncelikle izlemesi, heyecanlanması ve gerçekten yapmak istemesi gerekiyor. Sonra denemesi ve ders alması, eğer o kişiye göreyse, onun ruhuna hitap eden bir şeyse ders almaya devam edip kendini geliştirmesi gerekiyor... Bu konuda ders alınabilecek Cam Ocağı ve benim gibi ders veren atölyeler var. Sonrasında öğrenip belli bir seviyeye geldikten sonra bu atölyeleri kiralayarak çalışma imkânı var. Sonrasında çok sevdiyse kendi atölyesini de kurma imkânı var.

Yüksek Topuklar kadınları için vermek istediğiniz bir mesaj var mı?

Yüksek topuklular kadınlarına, hayatlarında mutlaka zevk aldıkları, kendi kişiliklerine uygun bir konuda hobi sahibi olmaları gerektiğini
söyleyebilirim ve bir defada olsa kendi boncuklarını yapabilmeyi denemeliler..